ఆధ్యాత్మిక నగరం • తిరుమల పాదఘట్టం • పౌర సేవలు
తిరుపతి మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ ఆంధ్రప్రదేశ్లోని తిరుపతి జిల్లాలో 1వ అతిపెద్ద పట్టణ స్థానిక సంస్థ (ULB). ఇది 27.44 చ.కి.మీ. విస్తీర్ణంలో, 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం 3,74,260 జనాభాతో విలసిల్లుతోంది. శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి వారి నిలయమైన తిరుమల కొండల పాదభాగంలో ఈ యాత్రా స్థలం ఉంది. ఇది చెన్నైకి 150 కి.మీ., బెంగుళూరుకి 250 కి.మీ. దూరంలో ఉంటూ రెండు మెట్రో నగరాలతో గట్టి సంబంధం కలిగి ఉంది.
ఇక్కడ గోవిందరాజ స్వామి ఆలయం కేంద్రంగా పురాతన వీధులు రూపుదిద్దుకున్నాయి. అలాగే శ్రీ పద్మావతి అమ్మవారి ఆలయం (తిరుచానూరు), శ్రీ కోదండ రామాలయం, కపిలతీర్థం, శ్రీనివాస మంగాపురం వంటి ప్రముఖ ఆలయాలు ఉన్నాయి. ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 180 లక్షల మంది భక్తులు ఈ దివ్యక్షేత్రాన్ని దర్శించుకుంటారు. పల్లవులు, చోళులు మరియు విజయనగర సామ్రాజ్య కాలంలో ఈ ఆలయం ఎంతో అభివృద్ధి చెందింది.
తిరుమల శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామివారి ఆలయ మూలాల గురించి ఖచ్చితమైన చరిత్ర లేనప్పటికీ, పల్లవులు (9వ శతాబ్దం), చోళులు (10వ శతాబ్దం) మరియు ముఖ్యంగా విజయనగర సామ్రాజ్య (14-15వ శతాబ్దాలు) కాలంలో ఈ ఆలయానికి విశేషమైన కానుకలు అందాయి. 5వ శతాబ్దంలోనే వైష్ణవ దివ్యక్షేత్రంగా ఆళ్వారులచే కీర్తించబడింది.
11వ శతాబ్దంలో రామానుజాచార్యుల చేత ఆలయ సంప్రదాయాలు క్రమబద్ధీకరించబడ్డాయి. ముస్లిం, బ్రిటిష్ దండయాత్రలను తట్టుకుని నిలబడిన ఈ దివ్యక్షేత్ర పరిపాలన కోసం 1933లో మద్రాసు లెజిస్లేచర్ ప్రత్యేక చట్టం ద్వారా TTD (తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానాలు) కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది.
3వ గ్రేడ్ మున్సిపాలిటీగా అధికారిక ఏర్పాటు.
సెలెక్షన్ గ్రేడ్ (Selection Grade) హోదా పొందిన తిరుపతి.
మున్సిపల్ కార్పొరేషన్గా అధికారిక అప్గ్రేడ్.
13 సంవత్సరాల విరామం తర్వాత తొలి మేయర్ ఎన్నిక.
ఇంటింటికీ చెత్త సేకరణ, తడి-పొడి చెత్త వేరుచేయడం, ప్లాస్టిక్-ఫ్రీ డ్రైవ్లు మరియు పబ్లిక్ టాయిలెట్ల నిర్వహణ.
దేశవ్యాప్తంగా 152 నగరాల్లో పైలట్ ప్రాజెక్ట్గా, తిరుపతిలో ప్రభుత్వ/ప్రైవేట్ ఆస్తుల డిజిటల్ మ్యాపింగ్ సర్వే కొనసాగుతోంది.
తిరుమల కొండలపై ప్లాస్టిక్ రహిత జోన్లు, శేషాచలం అటవీ రిజర్వ్ పరిరక్షణ మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన వనరుల ప్రోత్సాహం.
కర్ణాటక సంగీతం, భరతనాట్యం, వేద పఠనం మరియు మ్యూజియంల ద్వారా ప్రాచీన సంప్రదాయాల పరిరక్షణ.
ప్రపంచంలోనే అత్యంత సంపద గల మరియు అత్యధికంగా భక్తులు సందర్శించే దివ్య పుణ్యక్షేత్రానికి తిరుపతి ప్రధాన ద్వారం.
కపిలతీర్థం, గోవిందరాజ స్వామి ఆలయం మరియు ఇస్కాన్ తిరుపతి వంటి చారిత్రక ద్రావిడ నిర్మాణ శైలి దేవాలయాలు.
శ్రీ వెంకటేశ్వర మ్యూజియం, కళాక్షేత్రం మరియు TTD ఆడిటోరియాల ద్వారా నిరంతరం కళా మరియు సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు.
భక్తుల రద్దీ మరియు యాత్రా షెడ్యూల్లకు అనుగుణంగా నగర ప్రణాళిక మరియు ట్రాఫిక్ నిర్వహణ వ్యవస్థ.
2017 నుండి 2024 వరకు నిరంతరం దేశవ్యాప్తంగా టాప్ 10 నగరాల్లో నిలవడమే కాకుండా, 2021లో జాతీయ స్థాయిలో 3వ ర్యాంక్ మరియు 2022లో 1వ ర్యాంక్ (1-10 లక్షల జనాభా కేటగిరీ) సాధించింది.
మురుగునీటి నిర్వహణ మరియు స్వచ్ఛమైన నీటి విధానాలకు గుర్తింపుగా 2021లో దక్షిణ భారతదేశంలోనే మొట్టమొదటి 'వాటర్ ప్లస్' సర్టిఫైడ్ నగరంగా నిలిచింది.
పారిశుద్ధ్య ప్రమాణాలు మరియు చెత్త రహిత నగరంగా (Garbage-Free Cities) ప్రతిష్టాత్మక రాష్ట్రపతి అవార్డుతో పాటు 5-స్టార్ రేటింగ్ సాధించింది.
పారిశుద్ధ్య కార్మికుల భద్రత మరియు గౌరవాన్ని పెంపొందించినందుకు 2021లో సఫాయిమిత్ర సురక్ష ఛాలెంజ్ అవార్డును దక్కించుకుంది.
తిరుపతి 1886లో మున్సిపాలిటీగా ఏర్పడి, మార్చి 2, 2007న మున్సిపల్ కార్పొరేషన్గా అప్గ్రేడ్ చేయబడింది.
2017 నుండి 2024 వరకు టాప్ 10లో నిలవడమే కాకుండా, 2022లో 1-10 లక్షల జనాభా కేటగిరీలో దేశంలోనే 1వ ర్యాంక్ సాధించింది.
మురుగునీటి నిర్వహణలో అత్యుత్తమ ప్రతిభ కనబరిచినందుకు 2021లో దక్షిణ భారతదేశంలోనే తొలి 'వాటర్ ప్లస్' సర్టిఫైడ్ నగరంగా నిలిచింది.
తిరుపతి మున్సిపల్ కార్పొరేషన్కు సంబంధించిన తాజా ప్రకటనలు, పౌర సేవలు, పన్నుల చెల్లింపులు మరియు ఇతర అధికారిక సమాచారాన్ని ప్రభుత్వ వెబ్సైట్లో చూడవచ్చు.
🌐 అధికారిక వెబ్సైట్ సందర్శించండిMana Corporator ద్వారా తిరుపతి మున్సిపల్ కార్పొరేషన్కు సంబంధించిన వార్డులు, కార్పొరేటర్ వివరాలు, ఎన్నికల సమాచారం మరియు ప్రజలకు ఉపయోగపడే పౌర సమాచారాన్ని అందించడం జరుగుతోంది.
🏛️ Mana Corporator సందర్శించండి